Plan Strategiczny dla Wspólnej Polityki Rolnej 2023–2027 Dofinansowane przez Unię Europejską
kiwanoGrupa Operacyjna EPI

Grupa Operacyjna EPI Nowy owoc w polskiej szklarni

Poznaj kiwano od strony uprawy i smaku

Nowy owoc może otworzyć nowe możliwości dla gospodarstwa i jego odbiorców. Chcemy sprawdzić, jak uprawiać kiwano w polskich warunkach szklarniowych oraz jak wykorzystać je do przygotowania soku. Projekt łączy doświadczenie rolniczki z badaniami nad jakością owoców i ich przydatnością do przetwórstwa.

Odkryj projekt KIWANO
Cały owoc kiwano o pomarańczowej skórce z rogami i drugi owoc przekrojony wzdłuż, z zieloną galaretką i jasnymi pestkami, na drewnianej ławie w szklarni
Młody owoc kiwano z krótkimi kolcami na pnączu prowadzonym po sznurku, obok żółty kwiat i skręcone wąsy czepne
Dłonie rolniczki trzymające świeży zielony ogórek i pomarańczowy owoc kiwano z rogami, w tle rzędy ogórków w szklarni

O projekcie

Od doświadczenia z ogórkiem do nowego kierunku uprawy

Inicjatorką projektu jest Natalia Dudek, prowadząca uprawę ogórków pod osłonami. Szukając możliwości poszerzenia działalności, zainteresowała się kiwano, pokrewnym gatunkiem o nazwie naukowej Cucumis metuliferus. Do rozwoju tego pomysłu potrzebuje jednak sprawdzonych zasad produkcji oraz wiedzy o jakości i wykorzystaniu owoców.

Wspólnie z Gdańskim Uniwersytetem Medycznym i Uniwersytetem Przyrodniczym w Poznaniu chce przygotować model uprawy oraz plan badań i przetwarzania. Etap przygotowawczy objął utworzenie Grupy Operacyjnej EPI KIWANO i opracowanie planu przyszłej operacji.

Wyzwanie

Dobry pomysł potrzebuje sprawdzonej metody

Doświadczenie w uprawie ogórków jest punktem wyjścia, ale kiwano wymaga poznania własnych potrzeb. Gospodarstwo potrzebuje zasad, które pomogą uzyskiwać powtarzalny plon i oceniać jego jakość. Równie ważne jest sprawdzenie, jak przygotowywać owoce do spożycia i przetwarzania na sok.

Rzędy pnączy kiwano na sznurkach w szklarni, między nimi czujnik temperatury i wilgotności na słupku

Chcemy opracować rozwiązanie oparte na doświadczeniach w szklarni, danych produkcyjnych i analizach laboratoryjnych. Dzięki temu decyzje o rozwoju uprawy będą mogły wynikać z wyników badań i praktycznych prób.

Planowane rozwiązanie

Od warunków wzrostu do jakości soku

Projekt ma połączyć opracowanie zasad uprawy kiwano z oceną owoców oraz doborem technologii przetwarzania. Wspólna praca rolniczki i naukowców pozwoli zaplanować sprawdzenie całej drogi od rośliny w szklarni po świeży owoc i sok.

  1. Dłonie mierzące suwmiarką młody owoc kiwano wiszący na pnączu w szklarni

    Poznać potrzeby uprawy

    Dobór i weryfikacja warunków wzrostu kiwano pod osłonami. Monitoring klimatu i rejestracja danych mają pomóc ocenić wpływ warunków uprawy na plon oraz jakość surowca.

  2. Przekrojony owoc kiwano, szalka z zielonym miąższem i fiolki z próbkami na stole laboratoryjnym, dłoń w rękawiczce z pipetą

    Zbadać owoce

    Planowane analizy obejmą skład bioaktywny owoców i ich właściwości antyoksydacyjne. Wyniki mają służyć ustaleniu parametrów jakościowych i ocenie przydatności kiwano do przygotowania soku.

  3. Butelki z jasnozielonym sokiem w stalowej kąpieli wodnej z termometrem, obok przekrojony owoc kiwano

    Opracować sposób przetwarzania

    Dobór procesu pozyskiwania soku oraz pasteryzacji. Prace mają pomóc określić, jak parametry przetwarzania wpływają na jakość gotowego produktu i zachowanie badanych składników.

Kierunki rozwoju produktów

Świeży owoc i sok z kiwano

Wniosek przewiduje dwa kierunki wykorzystania plonu, świeże owoce kiwano do spożycia na surowo oraz sok. Chcemy przygotować podstawy produkcji obu tych form i sprawdzić ich jakość, zanim powstanie docelowa oferta.

Połówka owocu kiwano na talerzu, łyżeczka nabiera zieloną galaretkę z pestkami

Świeży owoc

do spożycia na surowo

Szklanka i karafka jasnozielonego soku na drewnianym stole, w tle przekrojony owoc kiwano

Sok

rozwój przetwórstwa

Badania składu i aktywności antyoksydacyjnej będą częścią oceny surowca oraz soku. Receptura i parametry produktu mają wynikać z prac badawczych i technologicznych.

Oczekiwane korzyści

Więcej możliwości dla gospodarstwa i odbiorców

Drewniana skrzynka pełna dojrzałych pomarańczowych owoców kiwano w alejce szklarni, na wierzchu przekrojony owoc
  • Nowy kierunek uprawy

    Możliwość poszerzenia działalności gospodarstwa o kiwano, po zweryfikowaniu modelu produkcji.

  • Bardziej przewidywalna jakość

    Zasady uprawy i kontroli surowca oparte na pomiarach oraz badaniach.

  • Dwie drogi wykorzystania owoców

    Sprzedaż świeżego kiwano i rozwój przetwórstwa na sok.

  • Wiedza dla odbiorcy

    Prezentacje owoców i soku, które mają ułatwić poznanie kiwano i jego zastosowań.

Współpraca

Pomysł z gospodarstwa rozwijany z nauką uczelni partnerskich

Stół prezentacyjny w szklarni z owocami kiwano, przekrojonymi połówkami i kubeczkami zielonego soku, dłonie gości sięgające po sok
  • Gospodarstwo

    Natalia Dudek

    Inicjatorka Grupy Operacyjnej EPI i rolniczka prowadząca uprawę ogórków pod osłonami. Wnosi doświadczenie produkcyjne i potrzebę opracowania nowego kierunku działalności gospodarstwa.

  • Nauka

    Gdański Uniwersytet Medyczny

    Partner naukowy ma wesprzeć analizę składu bioaktywnego kiwano oraz ocenę właściwości antyoksydacyjnych surowca i soku. Wyniki pomogą przygotować założenia kontroli jakości.

  • Nauka

    Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu

    Partner współtworzący przedsięwzięcie i wspierający wymianę wiedzy. W planach projektu są działania edukacyjne oraz prezentacja uprawy i produktów podczas dni otwartych w gospodarstwie.

Działania etapu przygotowawczego

Przygotować plan od szklarni do produktu

Etap zakończony

Drewniany stół przy szybie szklarni z odręcznym planem rzędów uprawy, notesem, ołówkiem, linijką i owocem kiwano
  1. Utworzenie Grupy Operacyjnej EPI

    Ustalenie współpracy rolniczki i uczelni partnerskich.

  2. Opracowanie planu operacji

    Przygotowanie założeń doświadczeń szklarniowych, monitoringu klimatu i rejestracji danych.

  3. Zaplanowanie badań i przetwórstwa

    Określenie sposobu oceny owoców oraz doboru procesu pozyskiwania i pasteryzacji soku.

  4. Przygotowanie działań edukacyjnych

    Zaplanowanie prezentacji świeżych owoców i soku oraz bezpośredniego kontaktu z odbiorcami.

Rezultatem etapu przygotowawczego jest utworzenie Grupy Operacyjnej EPI KIWANO i opracowanie planu realizacji przyszłej operacji.

Aktualności

Etap przygotowawczy zakończony

Grupa Operacyjna KIWANO zakończyła etap przygotowawczy

Grupa Operacyjna EPI „KIWANO” zakończyła etap przygotowawczy operacji „Adaptacja uprawy kiwano (Cucumis metuliferus) w polskich warunkach szklarniowych i rozwój funkcjonalnego soku o właściwościach prozdrowotnych – antyoksydacyjnych w profilaktyce chorób cywilizacyjnych”. Grupę tworzą gospodarstwo uprawiające ogórki pod osłonami (liderka), Gdański Uniwersytet Medyczny oraz Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu. Chcemy sprawdzić, jak uprawiać kiwano w polskich szklarniach i robić z jego owoców sok.

Co udało się osiągnąć

  • w październiku 2026 r. partnerzy podpisali umowę konsorcjum,
  • powstał plan operacji oraz metodologia badawcza,
  • innowacyjność rozwiązania potwierdził w opinii Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu,
  • w październiku 2026 r. złożyliśmy w ARiMR rozliczenie etapu przygotowawczego.

Kolejny krok

Teraz przygotowujemy wniosek o pomoc na realizację operacji w naborze trwającym od 30 października do 30 listopada 2026 r.

Operacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027, interwencja I.13.5 „Współpraca Grup Operacyjnych EPI”. Pomoc na etap przygotowawczy to 48 585,00 zł (55% EFRROW, 45% budżet krajowy).

Informacje o finansowaniu

Finansowanie operacji

Wsparcie przygotowawcze Grupy Operacyjnej EPI

  • 48 585,00 złPomoc na etap przygotowawczy
  • 38 868,00 złEtap I. Utworzenie Grupy Operacyjnej EPI
  • 9 717,00 złEtap II. Opracowanie planu realizacji operacji
55% EFRROW. Udział Unii Europejskiej w pomocy na etap przygotowawczy
45% Budżet krajowy. Krajowe środki publiczne

Operacja „Utworzenie Grupy Operacyjnej EPI i opracowanie planu realizacji operacji EPI – KIWANO” została zgłoszona w ramach interwencji I.13.5.1 „Współpraca Grup Operacyjnych EPI – Wsparcie przygotowawcze” Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027, związanej z Europejskim Funduszem Rolnym na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).

Dofinansowane przez Unię Europejską
Żółty kwiat kiwano z małym kolczastym zawiązkiem owocu na pnączu Zbliżenie zielonej galaretki z jasnymi pestkami we wnętrzu przekrojonego owocu kiwano
Długa alejka szklarni z rzędami pnączy kiwano i pomarańczowymi owocami w popołudniowym świetle